Call for Papers
tom 67/2026 czasopisma „Muzealnictwo”
AI w muzeach – szanse i zagrożenia
Termin nadsyłania tekstów: 3 maja 2026 r.
Publikacja numeru: listopad 2026 r.
Kolegium czasopisma „Muzealnictwo”, pod kierownictwem redaktorów naczelnych – dr Pauliny Florjanowicz i jej zastępcy dr. hab. Adama Szpaderskiego, prof. SWPS, ogłasza nabór artykułów do nr. 67/2026.
Temat przewodni bieżącego tomu to AI w muzeach – szanse i zagrożenia.
Sztuczna inteligencja coraz wyraźniej zaznacza swoją obecność w instytucjach kultury, w tym w muzeach. Algorytmy wspierają procesy dokumentacji zbiorów, analizę danych, personalizację doświadczeń zwiedzających, a także tworzenie narracji wystawienniczych. Jednocześnie rozwój AI rodzi istotne pytania dotyczące etyki, transparentności, odpowiedzialności, ochrony dziedzictwa oraz roli człowieka w muzeach.
W związku z tym zapraszamy muzealników, specjalistów z zakresu humanistyki cyfrowej, badaczy prawa, technologii oraz studiów nad kulturą do nadsyłania artykułów do numeru tematycznego poświęconego zastosowaniom sztucznej inteligencji w muzeach – jej potencjałowi, ograniczeniom i zagrożeniom.
Zależy nam na poznaniu i przedstawieniu czytelnikom studiów przypadków, analiz wdrożeń, refleksji metodologicznych oraz artykułów o charakterze interdyscyplinarnym.
Proponujemy następujące obszary tematyczne (lista otwarta):
- zastosowania AI w zarządzaniu zbiorami muzealnymi (katalogowanie, digitalizacja, analiza danych, rozpoznawanie obrazów)
- sztuczna inteligencja w projektowaniu wystaw i narracji muzealnych
- AI a doświadczenie zwiedzającego (personalizacja, interakcja, dostępność, inkluzywność)
- wirtualne muzea, chatboty, asystenci głosowi i systemy rekomendacyjne
- AI w edukacji muzealnej i mediacji kulturowej
- etyczne aspekty wykorzystania AI w muzeach (bias, transparentność, odpowiedzialność algorytmiczna)
- ochrona dziedzictwa kulturowego a automatyzacja i uczenie maszynowe
- prawa autorskie, własność danych i kwestie prawne związane z AI
- wpływ AI na role zawodowe w muzeach i kompetencje pracowników
- krytyczne i spekulatywne perspektywy: przyszłość muzeów w erze sztucznej inteligencji
- porównania międzynarodowe i analizy dobrych praktyk.
Temat główny numeru dopełnią inne teksty z zakresu muzealnictwa. Artykuły zaakceptowane do publikacji będą zamieszczane w czasopiśmie w następujących działach:
- przegląd trendów
- studia i analizy
- głosy praktyki
- recenzje i noty
- kronika.
Chętnie opublikujemy również recenzje wystaw. Zachęcamy do pisania i kontaktu z Redakcją.
Teksty będą publikowane w formie elektronicznej, w otwartym dostępie, na stronie internetowej www.rocznikmuzealnictwo.nim.gov.pl. „Muzealnictwo” znajduje się na liście czasopism punktowanych Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (100 punktów).
Artykuły, w języku polskim lub angielskim, przygotowane zgodnie z zasadami publikacji dostępnymi na stronie internetowej rocznika (https://rocznikmuzealnictwo.nim.gov.pl/index.php/m/about/submissions), prosimy przesyłać do 3 maja br. na adres sekretarza redakcji: mkocus@nim.gov.pl. Każdy artykuł jest poddawany procesowi recenzyjnemu zgodnie z zasadą double-blind-review. Redakcja nie przyznaje wynagrodzenia za opublikowane teksty i zastrzega sobie prawo ich wyboru.